سخنان امام کاظم علیه السلام در زندان

 

تعدادى از كتابهاى حديث‏ به اسم «مسند» شناخته مى‏شود، معمولا مسند به كتابى ‏گفته مى‏شود كه احاديث آن با سند پيوسته به رسول خدا  صلی الله علیه و آله و سلم برسد.

بنابراين وقتى گفته مى‏شود «مسند امام موسى بن جعفر عليه‏السلام‏» مقصود كتابى‏است كه احاديث آن را امام هفتم عليه‏السلام با سند و به توسط آباء و اجداد خود از رسول خدا (عليهم‏السلام) نقل كرده باشد.

مسند امام موسى بن جعفر عليه‏السلام مجموعه ‏59 حديث است كه در سالهاى 180 تا182 كه امام در زندان سندى بن شاهك محبوس بودند، ابوعمران موسى بن ابراهيم ‏مروزى به ديدار امام رفته و امام اين احاديث را براى او بيان كرده است.

اين احاديث از جهات گوناگون داراى اهميت فراوان است.

 زيرا اولاً در زندان بيان‏شده‏اند،

 ثانيا تمام احاديث آن مستند به پيامبر اكرم  صلی الله علیه و آله و سلم است.

 مگر اين دوازده‏حديث‏16 ، 21 ، 22 ،23 ،29 ، 32 ،37 ، 38 ،39 ، 42 ،43 ،57 و ثالثاً محتوى و مضمون بلند آنها مخصوصا در موضوعات اخلاقى سبب شده است كه براى عموم‏ مفيد باشد. گرچه در كتابهاى رجالى از مذهب راوى اين احاديث ‏بحثى نشده است ولى ‏از خود اين احاديث و با توجه به مسند بودن آنها مى‏توان مذهب راوى را كشف نمود .

 

سند كتاب

اين كتاب را شيخ ابوالمكارم مبارك بن محمد بن معمر بادرايى ازابوبكر احمد بن على بن حسن طرثيثى از ابوعبدالله حسين بن شجاع صوفى موصلى ازابوبكر محمد بن عبدالله بن ابراهيم شافعى از ابوعبدالله محمد بن خلف بن‏ابراهيم بن عبدالسلام مروزى و او از ابوعمران موسى بن ابراهيم مروزى و او از امام هفتم علیه السلام نقل كرده است.

 اين كتاب با كوشش آقاى محمد حسين حسينى جلالى مكررا در ايران و بيروت چاپ شده است.

 

احاديث

موسى بن ابراهيم مروزى گويد:

موسى بن جعفر علیه السلام به من خبر داد، از پدرش جعفر بن محمد، از پدرش محمد بن على،از پدرش على بن الحسين، از پدرش حسين بن على، از پدرش على بن‏ابيطالب (عليهم‏السلام) كه فرمود:

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم حديث گفت مرا: «كسى به سن بلوغ نرسيد مگر آنكه مرتكب خطايى شده‏است مگر عيسى بن مريم و مادرش مريم، و يحيى فرزند زكريا درود خدا بر آنان‏».

 

رسول خدا صلى‏الله عليه و آله فرمود: «كسى كه صبح كند و چيزى غير ازخداوند بزرگترين همت او باشد از خدا نباشد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «كسى كه حديثى را از من نقل كند در حاليكه مى‏داند آن‏دروغ است او يكى از دروغگويان است‏».

 

متاسفانه حديث چهارم از اصل كتاب ساقط شده است.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نهى كرد از آنكه مردى بين پدرى و فرزندش بنشيند.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «بر هر مسلمانى روز جمعه سه چيز لازم است:

غسل، مسواك، بوى خوش‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از صداى آرام انسان خوشش مى‏آمد، و از كسى كه فرياد بلند داردبدش مى‏آمد.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم از فحش دادن به روزها و ساعتها و باد و خورشيد و ماه وستارگان نهى نمود.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «عجب عمل هفتاد سال را از بين مى‏برد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس به رزق اندك از خدا راضى باشد خداوند به عمل‏اندك از او راضى باشد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اگر دوست داريد نمازتان افزون گردد خوبانتان را مقدم‏بداريد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «قاضى عادل نخستين كسى است كه به بهشت فرا خوانده‏مى‏شود».

 

آمدن رسول خدا با بوى خوش شناخته مى‏شد.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اطاعت كسى در نافرمانى خداى عزوجل جايز نيست‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس خود را فرزند غير پدرش بداند روز قيامت‏بامشركان محشور مى‏گردد.»

 

على علیه السلام فرمود: «توانگرى ياور خوبى بر اطاعت‏ خدا است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر گاه خدا بنده‏اى را دوست‏بدارد گرفتارش مى‏كند تاتضرع او را بشنود».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس ايمان به خدا و روز آخر دارد ...».

 

 متاسفانه‏بقيه اين حديث از بين رفته است.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس بر سر راه مسلمانان آنان را اذيت كند لعنت‏ملائكه بر او واجب است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر گاه يكى از شما برادرش را دوست مى‏دارد نام و كنيه‏و لقب و نام قبيله او را سؤال كند».

 

على علیه السلام فرمود: «اشاره هنگام هلال ناپسند است‏».

 

على علیه السلام فرمود: «كسى كه بر نمازهاى پنجگانه به جماعت محافظت كند جزء غافلان‏نوشته نشود».

 

على علیه السلام فرمود: «كسى كه نزد مردم توريه مى‏كند به چيزى كه خداوند خلاف آن رامى‏داند خدا نزد مردم خوارش خواهد كرد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «شيطان هر گونه تلاشى را عليه انسان انجام مى‏دهد و وقتى بر او غلبه كرد درمال او عمل مى‏كند و هرگز نمى‏گذارد چيزى را در اطاعت‏خدا انفاق كند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «كسى به شيطان نزديك نشد مگر آنكه از خدا دور گرديد.»

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «با زنان مشورت كنيد و آنان را مخالفت كنيد كه درمخالفت آنان بركت است، و براى خنثى عقل نيست و براى متكبر درشت‏خو عقل نيست‏». (1)

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خداى رحمت كند كسى كه سخنى مى‏گويد تا بهره‏اى از آن‏ببرد يا سكوت مى‏كند تا سالم بماند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خوبى كن به كسى كه اهل آن است و كسى كه اهل آن نيست،چون اگر او اهل نيكى نيست تو اهل آن مى‏باشى‏».

 

على علیه السلام فرمود: «مصافحه دوستى را نگه مى‏دارد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كه بگويد: لا اله الا الله احدا صمدا لم يلد و لم‏يولد و لم يكن له كفوا احد، خدا چهل هزار هزار حسنه براى او مى‏نويسد».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر گاه عرب عمامه خود را بيندازد عزت خود را انداخته‏است‏».

 

على علیه السلام فرمود: «مردمى بيايند كه به وسيله قرآن با شما مجادله كنند پس‏آنان را به سنت‏بگيريد، زيرا اصحاب سنت‏به كتاب خدا آشناترند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس به دين دوست‏خود است، پس هر كدام شما ببيند باچه كسى دوست مى‏شود».

 

حسن و حسين(عليهماالسلام) جايزه‏هاى معاويه بن ابى سفيان را نمى‏پذيرفتند.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس از شما مى‏خواهد حجامت كند روز شنبه حجامت‏كند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «به هر كس اذن براى دعا داده شود درهاى رحمت‏به رويش‏گشوده شود».

 

على علیه السلام فرمود: «فال بد به كسى كه توكل بر خدا كند آسيب نمى‏رساند».

 

مردى را نزد على آوردند كه به خداوند توهين كرده بود، على عليه‏السلام فرمود:

«او را بكشيد، و هر كس پيامبران خدا را ناسزا گويد نيز او را بكشيد».

 

على علیه السلام فرمود: «پيامبرى از پيامبران كه به او عزير گفته مى‏شد گفت:

پروردگارا، منزهى، شان تو چه بزرگ و چه شگفت است! ابتداى تو از چه بوده است؟سپس (به عنوان پشيمانى از سؤال خود) عزير مقدارى خاك برداشته بر دهان خودريخت. خداوند عزوجل به او وحى نمود: اى عزير، دخالت در كار من نمودى، به عزت وجلال خود سوگند كه نام تو را از ديوان انبياء محو مى‏كنم، پس تو همراه آنان ذكرنمى‏شوى‏». (2)

 

رسول خدا  صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «نپرداختن دستمزد كارگر از گناهان كبيره است‏».

 

رسول خدا  صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هرگاه خداوند براى كسى خير بخواهد او را در دين فقيه، و بيناى به عيوب خويش‏مى‏گرداند، و زاهد در دنيايش قرار مى‏دهد».

 

على علیه السلام فرمود: «از نشانه‏هاى نزديكى قيامت جذام و شيوع بواسير و مرگ‏ناگهانى است‏».

 

از اميرالمؤمنين علیه السلام حكم مردن موش در چاه سؤال شد، فرمود: «چهل دلو از آن‏ كشيده مى‏شود.»

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كس درباره قدر صحبت كند روز قيامت‏آن را از او سؤال مى‏كنند، و هر كه صحبت نكند روز قيامت از او سؤال نشود».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هيچ پدرى فرزندش را به بهتر از ادب نيك تعليم نداده ‏است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «گروهى روز قيامت دوست دارند كه از ثريا سقوط مى‏كردنداما امير بر چيزى نمى‏شدند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «دعاى سه گروه رد نمى‏شود: پيشواى عادل، روزه‏دار تاآنكه افطار كند، دعاى مظلوم‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كه بگويد من عالم هستم او جاهل است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كه بگويد من در جهنمم پس او در جهنم است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «بهترين اخلاق مومنان عفو است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «امام به هر كس حد بزند همان حد كفاره گناه اوست‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر كه برادر مسلمانش را عفو كند خدا او را عفو كند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «خداى متعال گويد: بهشت‏بر كسى كه چشمانش را بگيرم‏واجب است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «بهترين زنان كسى است كه هر گاه چيزى به او داده شود شكر كند و هر گاه منع‏شود صبر كند».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم محلل و كسى كه براى او محلل انجام شود را لعنت كرده است.

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر گاه كسى از شما در حال نماز باشد و زنى او رابخواند پس بايد او را اجابت كند».

 

على علیه السلام فرمود: «روز جمعه يك دينار صدقه بده، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم اين را پيش ازجمعه از ما مى‏خواست‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ايمان شناخت‏به قلب و اقرار به زبان و عمل به اندام ‏است‏».

 

رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ايمان ندارد مگر آنكه ايمان به چهار چيز داشته باشد:شهادت دهد كه خدايى غير از الله نيست، او تنهاست و شريكى ندارد، و من رسول خداهستم كه مرا به حق مبعوث كرده، و ايمان به قدر داشته باشد چه خير يا شر آن. وايمان به مبعوث شدن پس از مرگ داشته باشد». (3)

 

-

پی نوشت:

1-البته منظور اين نيست كه اگر خانم‏ها نظرخوب و درستى دادند مخالفت كنيد.

بلكه به دليل علاقه به همسر از وظايف الهى كوتاهى نكنيد و قدرت نه گفتن‏به زن و همسر را داشته باشيد.

2- از اين حديث استفاده مى‏شود كه تفكر در ذات خدا جايز نيست و تنها بايد دراوصاف و افعال خدا بحث نمود .

3- همه احاديث اين كتاب مثل سند اول از امام كاظم علیه السلام تا رسول خدا يااميرالمؤمنين (عليهما السلام) سند متصل دارند، و اين سند طلايى (سلسله الذهب) درهمه آنها تكرار شده است، و ما فقط به ترجمه متن احاديث اكتفا كرديم.

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد