8 ذيحجه - واقعه فخّ و شهادت حسين بن على بن حسن علیه السلام

 

"فخّ" مكانى در بين راه مکّه معظّمه و مدينه منوّره است كه فاصله اش با مکّه در حدود يك فرسنگ مى‌باشد. در اين مكان رويدادى عظيمى شبيه واقعه كربلا به وقوع پيوست.

همان طور كه در سيزده ذىقعده بيان كرديم حسين بن على بن حسن مثلث بن حسن مثنى بن امام حسن مجتبى علیه السلام در عصر خلافت موسى بن مهدى، معروف به هادى عباسى در مدينه منوّره قيام كرد و اين شهر مقدس را از سيطره عباسيان بيرون آورد و به مدت دوازده روز در آن به ساماندهى حكومت و اجراى امور مردم پرداخت و با نزديك شدن ايام حج، درباس خزاعى را جانشين خود در مدينه نمود و به همراه ساير علويان و پيروان خود عازم مکّه معظّمه گرديد و بسيارى از شيعيان و بردگان مکّه معظّمه به خاطر رهايى از ظلم و جور عباسيان به استقبال وى شتافته و در زمره يارانش قرار گرفتند.

خبر قيام وى در مدينه و آزاد سازى اين شهر و هجوم علويان به سوى مکّه معظّمه به اطلاع هادى عباسى (چهارمين خليفه عباسيان) رسيد و با توجه به نزديك شدن ايّام حج و احتمال پيوستن حاجيان و ساير مخالفان بنى عباس به علويان در حين مراسم حج، هادى را شگفت زده و سراسيمه كرد و بدين جهت در اسرع وقت لشكرى بزرگ به فرماندهى محمد بن سليمان عباسى به سوى مکّه گسيل داشت.

دو سپاه در روز ترويه (هشتم ذىحجّه) سال 169 قمرى در يك فرسنگى مکّه معظّمه در مكانى به نام "فخ" در برابر يكديگر قرار گرفتند و پس از ردو بدل كردن پيام ها و عدم دست يابى به نتيجه مطلوب، متوسل به حركت نظامى و رزمى شد و با شدت تمام به نبرد پرداختند. ياران حسن بن على علیه السلام، تنها هفتصد نفر، ولى سپاهيان عباسى چندين برابر آنان بودند و بدين جهت، پس از مبارزه اى سخت و توان فرسا، انقلابيّون مدينه با شكست و اضمحلال مواجه شدند و بسيارى از آنان از جمله خود حسين بن على علیه السلام و برخى از سادات حسنى مانند سليمان بن عبدالله محض و عبدالله بن اسحاق بن ابراهيم بن حسن مثنى، در اين نبرد نابرابر كشته شد و تعدادى نيز زخمى و به همراه ساير بازماندگانشان اسير گرديدند.

سپاهيان عباسى سرهاى شهدا را با اسيران و بازماندگان شهدا به نزد هادى عباسى در بغداد فرستادند و او دستور داد تا تمامى اسيران را گردن زدند.

از آن سو، پس از شكست علويان، عمر بن عبدالعزيزبن عبيدالله بن عبدالله بن عمربن خطاب، عامل هادى عباسى پس از فرار از مدينه، دوباره به اين شهر برگشت و انتقام سختى از علويان و مبارزان گرفت و خانه هاى بسيارى از آنان را به آتش كشيد و اموالشان را غارت كرد.

شايان ذكر است كه پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و امام جعفر صادق علیه السلام رويداد مهم "فخ" را پيش گويى كرده و پيشاپيش در سرزمين "فخ"، براى حسين بن على علیه السلام و ساير شهيدان اين واقعه دل نگرانى نمودند. اين واقعه در عصر امامت امام موسى كاظم علیه السلام به وقوع پيوست و آن حضرت گرچه به صورت آشكار در آن حضور نيافت و رهبرى آن را بر عهده نگرفت، وليكن آن را تأييد و از باطن آنان را رهبرى و راهنمايى مى نمود.(1)

-

پی نوشت:

1- منتهى الآمال [شيخ عباس قمى]، ج1، ص 261 ؛ الكنيو الألقاب [شيخ عباس قمى]، ج2، ص319 ؛ تاريخ امراءالمدينه المنوّره [عارف احمد عبد الغنى]، ص142 ؛ تاريخ ابن خلدون، ج2، ص 335؛ الكامل فى التاريخ [ابن اثير شيبانى]، ج6، ص90.

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد