9 ذيحجه - ماجراى سدّ ابواب و استثناى حضرت على علیه السلام

 

پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله پس از هجرت به مدينه منوّره و تشكيل نظام اسلامى، در آغازين روزهاى حضورش در اين شهر اقدام به ساختن مسجد نمود، تا پايگاه و محل گردهمايى و عبادت مسلمانان باشد.

مهاجرانى كه از مكه معظّمه به مدينه منوّره هجرت كرده و فاقد خانه و مسكن بودند، همين مسجد را خوابگاه خويش قرار دادند. اما پس از مدتى پيامبراکرم صلی الله علیه و آله آنان را از خوابيدن و بيتوته كردن در مسجد (به خاطر حفظ شئونات اسلامى و احترام به اماكن مقدس) بازداشت و دستور داد تا براى خويش خانه‌هايى بسازند و از مسجد بيرون روند.

مهاجران، خانه هايى در اطراف مسجد ساختند ولى هر كدام از آنان، درى به مسجد گشودند، تا ضمن ابراز علاقه مندى به مسجد، در رفت آمد و آنان به مسجد آسان شود و براى درك نماز جماعت رسول خدا صلی الله علیه و آله توفيق بيشترى داشته باشند.

از اين وضعيت، مدت چندانى نگذشته بود كه جيرئیل امين بر رسول خدا صلی الله علیه و آله فرود آمد و به آن حضرت وحى كرد كه خداوند سبحان مى خواهد مسجد پاك و نظيف بماند و رفت و آمد مسلمانان در آن، در حال پاكى و طهارت باشد، بدين جهت تمام درهايى كه به آن گشوده شده است، بايد بسته شوند، جز در خانه على علیه السلام، كه از اين امر استثناء است.

پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله، معاذبن جبل را مأموريت داد كه اين خبر را به مسلمانان برساند و بگويد درهاى خود را به سوى مسجدالنبى علیه السلام ببنديد.

معاذبن جبل پيام رسول خدا صلی الله علیه و آله را به صحابه آن حضرت، از جمله ابوبكر، عمر، عثمان، طلحه، زبير، عبدالرحمن عباس و حمزه ابلاغ كرد و همگى اطاعت كردند و درهاى خود را بستند.

برخى از آنان درصدد چانه زنى بر آمده و براى خود امتياز اندكى طلب مى كردند.

روايت شده است كه عمربن خطاب پس از دريافت پيام رسول خدا صلی الله علیه و آله به نزد آن حضرت رفت و به وى عرض كرد: يا رسول الله! دع لى بقدر ما انظر اليك بعيني؛ اى رسول خدا! من نيز به مانند ديگران در خانه ام را مى بندم ولى از تو خواهش دارم كه به اندازه ديدن چشم مرا معاف دارى تا من از آن سوراخى تو را و داخل مسجد را بنگرم. پيامبر صلی الله علیه و آله از پذيرش در خواست عمربن خطاب امتناع نمود و فرمان داد كه كلاً بايد بسته شود. تمام درهايى كه به مسجد گشوده بودند، بسته شد. جز در خانه امام على بن ابى طالب علیه السلام كه پيامبر وى را از بستن در خانه اش استثناء نمود.

اين امر بر برخى از صحابه كبار و ريش سفيدان همراه پيامبر صلی الله علیه و آله گران آمد و پشت سر آن حضرت گلايه و شكوه نمودند. اين خبر به پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله رسيد. پيامبراکرم صلی الله علیه و آله روزى در مسجد مدينه براى آنان خطبه خواند و در ضمن آن فرمود: قد بلغنى ما قلتم فى سد الابواب، والله ما انا فعلت ذلك، ولكن الله فعله و ان الله اوحى الى موسى علیه السلام ان يتخذ بيتاً طهراً لا يجنب فيه،الا هوو هارون وابناه، يعنى لايجامع فيه غير هم و ان الله اوحى الى ان اتخذ هذا البيت طهرا، لا ينكح فيه الاّ اناو على و الحسن و الحسين و الله ما انا امرت بسد ابوابكم ولا فتحت باب على،بل الله امرنى به؛

آن چه در باره بسته شدن در ها گفتيد، خبرش به من رسيد. به خدا سوگند من آن را انجام ندادم،بلكه اين فرمان الهى بود(كه از طريق من به شما ابلاغ گرديد). خداوند متعال به حضرت موسى علیه السلام وحى فرستاد كه خانه پاكى را (براى عبادت و پرستش) برگزيند و كسى در آن به جنابت نرسد مگر خود موسى علیه السلام و برادرش هارون علیه السلام و فرزندان هارون علیه السلام، يعنى غير از آنان كسى در آن آميزش انجام ندهد. خداى سبحان به من نيز وحى فرستاد كه اين خانه (مسجدالنبى) را پاكيزه نگه دارم و كسى در آن نكاح انجام ندهد(به حالت جنابت وارد نشود) جز من،على،حسن و حسين (كه از اين فرمان مستثنا شديم). به خدا سوگند من بسته شدن در هاى شما را و باز بودن در خانه على را فرمان ندادم، بلكه اين خداى بزرگ بود، كه به من چنين فرمانى داد.

به هر روى، تمام درها بسته شد جز درخانه پيامبر صلی الله علیه و آله و در خانه على علیه السلام و خداوند سبحان بار ديگر فضيلت و بر ترى على علیه السلام را پس از پيامبر صلی الله علیه و آله بر تمامى خلايق، از جمله بر همه اصحاب و ياران رسول خدا صلی الله علیه وآله اثبات و آشكار نمود(1)

مورّخان و سيره نويسان، تاريخ دقيق اين واقعه را بيان نكردند، مگر برخى از آنان، كه آن را در نهم ذىحجّه ذكر كرده و سال وقوع را متذكر نشدند.(2)

از برخى شواهد و قراين به دست مى آيد كه اين واقعه در نهم ذىحجّه سال دوّم قمرى به وقوع پيوست.

-

پی نوشت:

1- شرح الاخبار فى فضائل الائمة الاطهار(ع)،(ابوحنيفه نعمان بن محمد تميمى)، ج2، ص180، حديث  520؛ كشف الغمه (على بن عيسى اربلى)، ج1، ص 451

2- وقايع الايام (شيخ عباس قمى)، ص116

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد