13 جمادي الاول - شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بنا به روايتي - 11 هجري قمري

 

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها دختر رسول گرامي اسلام صلی الله علیه و آله و سلّم و همسر اميرمؤمنان علي بن ابي طالب علیه السلام، يكي از بانوان قدسي عالم بشريت و مهتر زنان عالم است. پيامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم درباره وي فرمود: ففاطمة حوراء في صورة انسيّة، فاذا اشتقت الي الجنّة قبلت فاطمة، فأشمّ منها رائحة الجنّة (1)؛ فاطمه، حوري (بهشتي) است كه به صورت انسان آفريده شده است. من هر گاه مشتاق بهشت مي شوم، به نزد فاطمه مي روم و بوي بهشت برين را از وي استشمام مي كنم.

حضرت فاطمه سلام الله علیها، آخرين فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم از همسرش حضرت خديجه كبري سلام الله علیها است كه در سال پنجم بعثت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم، در مكه معظمه ديده به جهان گشود.

در ايام هجرت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم، اين بانوي شريف نيز به مدينه هجرت كرد و پس از مدتي، با پسر عمويش علي بن ابي طالب علیه السلام ازدواج نمود. ثمره ازدواج مبارك آثار آنان، دو پسر و دو دختر به نام هاي امام حسن مجتبي علیه السلام، امام حسين علیه السلام، زينب كبري سلام الله علیها و ام كلثوم سلام الله علیها مي باشد. هم چنين در هنگام رحلت پدرش پيامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلّم، به فرزند ديگري حامله بود كه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم او را "محسن" نام نهاده بود. وليكن پس از رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم ناملايمات فراواني از اصحاب پدرش، به ويژه غاصبان خلافت اسلامي متحمل شد و بر اثر آن، جنين او سِقط و پيش از تولد، در رحم مادرش شهيد گرديد.

حضرت فاطمه سلام الله علیها از آن پس بيمار شد و روز به روز حالش سخت تر گرديد، تا اين كه در جمادي الاولي سال يازدهم قمري ديده از جهان فروبست و روح ملكوتي اش به روح پاك و قدسي پدرش پيوست.(2)

درباره تاريخ شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها اكثر مورخان و سيره نويسان شيعه متفقند كه اين حادثه جان سوز در ماه جمادي به وقوع پيوست، وليكن در اين كه كدام يك از دو ماه جمادي الاولي و جمادي الآخره بوده است، اتفاق نظر ندارند. زيرا برخي از آنان معتقدند كه آن حضرت، پس از رحلت پدرش پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم تنها هفتاد و پنج روز و برخي ديگر مي گويند نود و پنج روز زنده بود.

آن هايي كه هفتاد و پنج روز را برگزيده اند، شهادتش را در روز سيزدهم جمادي الاولي مي دانند.

ابن أبي ثلج بغدادي در "تاريخ الأئمة علیه السلام" در اين باره گفت: و اقامت (فاطمة الزّهراء –س-) مع اميرالمؤمنين-ع- من بعد وفاة رسول الله صلی الله علیه و آله و سلّم خمسة و سبعين يوما. (3)

علام طبرسي(ره) با اين كه مي گويد: و بقيت (فاطمه(س)) بعده (رسول الله (ص)) خمسة و سبعين يوما، با اين حال تاريخ شهادتش را در سوم جمادي الاخره مي داند و در اين باره گفت: توّفيت الزّهرا سلام الله علیها في الثّالث من جمادي الآخرة سنة احدي عشرة من الهجرة.(4)

به نظر مي آيد كه علت اختلاف اقوال علما درباره تاريخ شهادت آن حضرت، از دو چيز سرچشمه گرفته است:

اول اين كه آن حضرت پس از رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم، هفتاد و پنج روز زنده بود، يا نود و پنج روز؟ كه اين دو قول، معروف بين علما و مورخان ما است.

دوم اين كه رحلت پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم در چه تاريخي بوده است؟ آيا در روز بيست و هشت صفر واقع گرديد و يا در روز دوازدهم ربيع الاول (آن طوري كه اهل سنت نقل مي كنند)؟ هر يك از اين دو قول، تأثير خاصي در تعيين روز شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها خواهد داشت. علامه طبرسي در اعلام الوري، درباره مدت زندگي حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها پس از رحلت پدرش پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم و تاريخ شهادتش گفت: روايت شد كه حضرت زهرا سلام الله علیها در سوم جمادي الآخره، سال يازدهم از هجرت وفات كردو مدت نود پنج روز و يا چهار ماه پس از پدر بزرگوارش در جهان زندگي كرد.(5)

البته قول هاي ديگري نيز درباره شهادت آن حضرت بيان گرديد، كه به خاطر عدم شهرت، اشاره اي به آن ها نمي كنيم.

به هر روي، اين مسئله قابل تأمل و جاي بحث و بررسي بيشتر و فني تر است و مجال ديگري مي طلبد. اما شيعيان و محبان اهل بيت علیه السلام به خاطر عشق و علاقه بي حد به خاندان پيامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلّم، هم در سيزدهم جمادي الاولي و هم در سوم جمادي الآخره، در سوگ آن بانوي بزرگ عالم اسلام، سياه پوش و عزادار مي باشند. بدين جهت، دو ايام فاطميه را گرامي مي دارند.

سيزدهم جمادي الاولي، نخستين روز فاطميه اول است.

 

1- ألقاب الرسول و عترته (از مجموعه نفيسه)، ص 42

2- نك: كشف الغمّة، ج2، ص 4؛ منتهي الآمال، ج1، ص 129

3- تاريخ الأئمّة علیه السلام، (از مجموعه نفيسه)، ص 6

4- تاج المواليد (از مجموعه نفيسه)، ص 22

5- زندگاني چهارده معصوم علیه السلام – ترجمه اعلام الوري-، ص 226

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد