29 جمادي الاول - درگذشت محمد بن عثمان، دومين نايب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف - 305 هجري قمري

 

ابوجعفر، محمد بن عثمان بن سعيد عَمري اسدي، دومين نايب و وكيل منصوب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف بود كه پس از وفات پدرش عثمان بن سعيد، در ايام غيبت صغراي امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به اين مقام برگزيده شد.

پدرش عثمان بن سعيد عَمري اسدي، نايب سه امام معصوم علیه السلام، يعني نماينده امام هادي علیه السلام، امام حسن عسكري علیه السلام و امام زمان علیه السلام و مورد اطمينان آن بزرگواران بود و در مقام و شخصيت وي، روايات چندي از اين امامان معصوم علیه السلام وارد گرديده است.

فرزندش محمد بن عثمان نيز به مانند پدر، مورد اطمينان امام معصوم علیه السلام بود. امام حسن عسكري علیه السلام درباره وثاقت اين پدر و پسر، به يكي از يارانش فرمود: العَمري (عثمان بن سعيد) و ابنه ثقتان، فما أدّيا اليك فعنّي يؤدّيان، فلمّا قالا لك فعنّي يقولان، فاسمع لهما و أطعهما، فانّهما الثقتان المأمونان.(1)

يعني: عثمان بن سعيد عَمري و فرزندش محمد بن عثمان، مورد اطمينان و اعتمادند. پس آن چه به تو مي رسانند، از سوي من ادا مي كنند. بدين جهت هر گاه، چيزي به تو بگويند، بدان كه از سوي من به تو گفته اند. از آن دو شنوايي داشته و آنان را پيروي نما. زيرا آن دو مورد اطمينان و امنيتند.

آن گاه كه عثمان بن سعيد وفات يافت، توقيعي شريفي از ناحيه مقدسه به دست بزرگان شيعه رسيد كه صراحت در نمايندگي و مقام نيابت و وكالت فرزندش محمد بن عثمان داشت.

از آن پس، وي واسطه ميان شيعه و امامشان حضرت مهدي علیه السلام شد.(2)

وي، علاوه بر مقام معنوي و افتخار نيابت امام غايب علیه السلام، خود از علما و فقهاي بزرگ شيعه و داراي تأليفات متعددي بود. از دخترش ام كلثوم روايت شده است كه پدرش محمد بن عثمان(ره) چند جلد كتاب در فقه شيعه تأليف كرده بود، كه تمامي آن ها را از امام حسن عسكري علیه السلام و فرزندش حضرت مهدي علیه السلام و هم چنين از پدر خود عثمان بن سعيد اخذ كرده بود و به هنگام وفات خويش، آن ها را به ابوالقاسم حسين بن روح نوبختي تحويل داد.(3)

اين مرد بزرگ و پدر ارجمندش به مدت پنجاه سال نمايندگي سه امام معصوم علیه السلام را بر عهده داشتند. سرانجام در آخرين روز جمادي الاولي، در سال 305 و به قولي سال 304 قمري وفات يافت و طبق سفارش او كه برگرفته از توقيع شريف ناحيه مقدسه بود، ابوالقاسم حسين بن روح نوبختي جانشنين وي گرديد.

پس از وفات حسين بن روح نوبختي، در شعبان سال 326 قمري، علي بن محمد سمري جانشين وي شد. بدين ترتيب، اين چهار نفر در ايام غيبت صغراي امام زمان علیه السلام نايب و وكيل آن حضرت بودند. ولي پس از وفات علي بن محمد سمري، ديگر وكيل منصوبي معرفي نشد و ايام غيبت كبراي آن حضرت آغاز گرديد.(4)

 

1- طرائف المقال (سيد علي بروجردي)، ج2، ص 323

2- همان، ص 324

3- منتهي الآمال، ج2، ص 506

4- نك: خلاصة الأقوال (علامه حلي)، ص 250؛ طرائف المقال، ج2، ص 323؛ معجم رجال الحديث (آيت الله خويي)، ج71، ص 295؛ تاج المواليد (علامه طبرسي) - از مجموعه نفيسه - ، ص 65؛ منتهي الآمال (شيخ عباس قمي)، ج2، ص 503

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد