1 جمادي الثاني - سريه زيد بن حارثه در منطقه قَرَده - سال سوم هجري قمري

 

پس از جنگ بدر و شكست سنگين مهاجمان و مشركان مكه در نبرد با سپاهيان حضرت محمدصلّی الله علیه و آله و سلّم و كشته شدن تعداد زيادي از سپاهيان شرك و كفر به دست مسلمانان، رعب و وحشتي در كافران و مشركان به وجود آمد. به طوري كه براي سفرهاي بازرگاني خويش به شام، واهمه و ترس عجيبي از مسلمانان داشته و عبور از راه معمول بين مكه و شام را، كه از كنار درياي سرخ و از حوزه حكومتي پيامبرصلّی الله علیه و آله و سلّم در حوالي مدينه منوره مي گذشت، به مصلحت نمي ديدند. أشراف و اعيان قريش مكه پس از مشورت و گفت و گو به اين نتيجه رسيدند كه سفرهاي بازرگاني خويش را ادامه دهند، زيرا حيات آنان به اين داد و ستدها بستگي دارد، وليكن، از اين پس، نه از راه معروف و معمول بين مكه و شام، بلكه از راه ناشناخته اي كه در صحراي عربستان، ميان مكه و عراق قرار دارد عبور كنند و پس از رسيدن به عراق، از آن جا به سوي شام عازم گردند. تا از اين طريق، بدون مواجه شدن با مسلمانان، به اهداف اقتصادي خويش دست يابند. بدين منظور تعدادي از سربازان قريش مكه با كالاهايي مختلف از راه صحراي عربستان به سوي عراق راه افتاده، تا از آن جا به شام روند.

اين خبر به اطلاع پيامبرصلّی الله علیه و آله و سلّم رسيد و آن حضرت براي كاهش قدرت شيطاني قريش، تصميم گرفت كه بر آنان ضربه اي وارد سازد. بدين جهت پسرخوانده اش زيد بن حارثه را در رأس يكصد مرد جنگي به سوي آنان اعزام كرد. زيد بن حارثه و سربازان او در نخستين روز ماه جمادي الآخر سال سوم قمري، از مدينه منوره حركت و به سمت كاروان قريش رهسپار شدند.

سربازان اسلام، پس از چند روز راه پيمايي، در منطقه "قرده" كه در مسير بياباني ميان مكه و عراق است، به كاروان قريش نزديك گرديده و به آنان هجوم آوردند. اعيان و اشراف قريش، مانند ابوسفيان، صفوان بن اميه، ابوزمعه، عبدالله بن ابي ربيعه و حويطب بن عبدالعزي، كه صاحبان اصلي اين كاروان بودند، به محض رويارويي با سپاهيان اسلام، از منطقه گريخته و خود را رهانيدند. ولي سربازان مسلمان، موفق گرديدند كه سه نفر از همراهان آنان را اسير و مقدار زيادي از اموالشان، از جمله تعداد زيادي شتر را به غنيمت گرفته و با پيروزي به مدينه منوره برگردند.

پيامبرصلّی الله علیه و آله و سلّم پس از دريافت غنايم، آن ها را تخميس و خمس آن ها را كه به مبلغ بيست هزار درهم مي شد دريافت كرد و مابقي را در ميان رزمندگان تقسيم نمود. يكي از اسيران آن سريه، مردي به نام فُرات بن حيّان عجلي بود، كه مسئوليت راهنمايي كاروان قريش از مكه به سمت عراق را بر عهده داشت و پيش از اين، در واقعه بدر اسير شده و با رأفت پيامبرصلّی الله علیه و آله و سلّم آزاد گرديده بود.

بدين جهت، در اين سريه در معرض اعدام قرار گرفت، ولي با وساطت ابوبكر بن ابي قحافه، كه از پيش با وي رابطه حسنه اي داشت، مسلمان شد و از مرگ حتمي رهايي يافت.

گفتني است كه اين سريه، نخستين سريه اي بود كه زيد بن حارثه، فرماندهي آن را بر عهده گرفته بود.(1) از آن پس وي سريه هاي ديگري را نيز فرماندهي كرد و سرانجام در يكي از سريه ها، به نام جنگ موته به شهادت رسيد.

پی نوشت:

1- نك: المغازي (محمد بن عمر واقدي)، ج1، ص197؛ التنبيه و الاشراف (مسعودي)، ص 210، سبل الهدي و الرشاد (صالحي شامي)، ج6، ص 32

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد