15 جمادي الثاني - وقوع جنگ جَمَل سال 36 هجری قمری

 

مدت كوتاهي پس از آغاز خلافت امام علي علیه السلام و بيعت مردم با آن حضرت، طَلحه و زبير از ياران قديمي پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم كه خود را در دستيابي به سهمي ويژه از حكومت ناكام مي ديدند، با اغواگري تعدادي از اطرافيان و فرزندان خود، بيعت خويش را با امام علیه السلام شكستند و به صف‌آرائي در برابر حضرت پرداختند. به سبب همين عهدشكني و شورش عليه امام حق، اين طايفه، ناكثين(پيمان شكنان) لقب يافته‌اند.

ناكثين براي مبارزه با امام، ابتدا به سوي مكه رهسپار شدند و طي ملاقاتي با عايشه همسر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم، خونخواهي عثمان را بهانه فتنه‌انگيزي خود قرار دادند. امام علیه السلام چون از ماجرا آگاه شدند، قواي خويش را براي دفع فتنه بسيج كردند. ناكثين، سپس به جنوب عراق رفتند و با تصرف بصره، اين شهر را مقر خويش ساخته و به تدارك شورش‌ بيشتر عليه امام پرداختند.  سپاهِ حضرت براي مقابله با آنان به بصره رفت. اميرالمؤمنين قبل از آغاز جنگ به نصيحت عايشه، طلحه و زبير پرداختند و عايشه را به خاطر بيرون آمدن از حريمِ حَرَم و طلحه و زبير را به خاطر شكستن بيعت ملامت فرمودند. چون حجت امام بر ناكثين تمام گرديد و آنان آشكارا بر معارضه‌جوئي اصرار كردند،  امام به جنگ با آنها پرداختند.

در نتيجه اين جنگ، طلحه و زبير و 16 هزار نفر از ناكثين كشته شدند و بيش از هزارتن از ياران امام علیه السلام به شهادت رسيدند. اين جنگ به دليل سوار بودن عايشه بر شتر، به جَمَل شهرت يافت.

 قتل عبداللَّه بن زبير(73 ق)

عبداللَّه بن زبير، از فعالان جنگ جمل و از كساني بود كه پدرش و عايشه را به صف آرائي در برابر امام علي علیه السلام تحريك مي‌كرد. وي زماني كه يزيد جامه خلافت پوشيد از بيعت با او امتناع كرد و پس از واقعه كربلا، در مكه مدعي خلافت شد. سپاه يزيد با او به نبرد برخاستند و مكه را محاصره كردند. با مرگ يزيد، محاصره مكه ناتمام ماند و عبدالله بن زبير توانست تمامي حجاز را تصرف كند. وي پس از قيام توابين و مختار، برادرش مصعب را نيز به عراق فرستاد و بر اين سرزمين نيز مسلط شد. در اين سالها، عملا مروان اموي در شام و عبدالله بن زبير در حجاز خود را خليفه مي‌خواندند.

هنگامي كه عبدالملك بن مروان به خلافت رسيد، جنگ با عبداللَّه را آغاز كرد و در سال 71 ق با تصرف كوفه، عراق را از دست ابن زبير خارج ساخت. وي در سال 72، حَجّاج بن يوسف ثَقَفي، از سرداران سفاك خود را به مكه فرستاد تا عبداللَّه بن زبير را سركوب كند. حجاج، مكه را محاصره كرد و كعبه را به ضرب سنگ‏هايي كه ازمنجنيق پرتاب مي‏‌كرد ويران ساخت. تا اينكه در نيمه جمادي‌الثاني سال 73 عبداللَّه بن زبير را به دام انداخت و كشت.

رحلت فخرالمحققين حلي(771 ق)

فخرالمحققين محمد بن حسن حلي در سال 682ق در شهر حله‏ي عراق به دنيا آمد. وي علوم متداول عصرخويش را نزد پدرش، علامه حلي، فرا گرفت و در 16 سالگي مجتهدي مُسلَّم شد. شيخ ظهيرالدين حلي(فرزندش) شهيد اول، شيخ احمد بحراني و سيدتاج الدين ابن مَعيه و... از شاگردان فخرالمحققين بودند. تاليفات فخرالمحققين، مانند "شرح مبادُي الاصول"، "شرح تهذيبُ الاصول" و "المسايلُ الحيدريه"، از بهترين كتب شيعه محسوب مي‏شدند.

اين عالم رباني در 89 سالگي به ديدار محبوب شتافت و در نجف مدفون شد.

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد