11 شوال - مرگ سلطان محمود غازان خان

 

غازان، نخستين پادشاه مغول است كه رسماً به دين اسلام درآمد. پدرش به هنگام تولد وي، به سنت مغولي چشمش به اولين چيزي كه افتاد نام همان را بر فرزند خويش گذاشت و آن غازان(ديگ) بود.

غازان خان، با تربيت سخت پدربزرگش، رشد يافت و در ميان شاهزادگان و سرداران مغول، جواني خودساخته، شجاع، دانشمند، مدير و با كياست شد. آن گونه كه از كتاب «تاريخ مبارك غازاني» اثر خواجه رشيدالدين فضل‌ا... بر مي‌آيد، غازان ابتدا  بودائي بود. با اين همه متخلق به اخلاق نيك و اهل تهذيب نفس بود و با همين اوصاف، طبعش براي پذيرش اسلام، مهيا مي‌گرديد. وي در 10 ذيقعده‏ سال 694 ق در تبريز به پادشاهي رسيد. اندكي بعد، با ارشاد‌ سعدالدين قتلغ خالدي قزويني (وفات محرم سال 728 ه.ق) از عرفاي زمان خويش، اسلام آورد و خود را «محمود» ناميد.

اسلام آوردن وي، تحولي عظيم در مناسبات سياسي و فرهنگي حاكم بر ايران پديد آورد و موجب تضعيف عوامل نفوذي ديگر آئين‌ها، به ويژه يهوديان و بودائيان در دستگاه حكومتي شد. پيشتر، جريان يهود با پيوستن يك بانوي يهود به دربار هلاكوخان، نفوذ گسترده‌اي در ايران يافته بود. همچنين مسيحيان و بودائيان براي نشر عقايد خود در قلمرو ايلخانان تلاش جدي داشتند. با اين حال، تا عهد غازان خان، هيچ آئيني، دين رسمي حاكم بر قلمرو ايلخانان نبود. اما چون غازان خان، اسلام آورد، سرداران و سپاه مغول را نيز به قبول اسلام تشويق كرد و دين اسلام را آئين رسمي دولت ايلخاني اعلام كرد.  غازان دوبار به شام و مصر لشكر كشيد ولي در بار دوم از لشكر مصر، شكست سختي خورد. وي سرانجام در شوال سال 703 ق در 33 سالگي در نزديكي قزوين درگذشت و بنا به وصيتش در بيرون شهر تبريز در مقبره عظيمي كه پيشتر بنا نهاده بود، مدفون شد. غازان، پس از اسلام آوردن، كليساها، معابد يهود، بودايى و زرتشتي را به مسجد تبديل كرد. دستوراتي با نام ياساهاي غازاني وضع كرد تا اوضاع ايران را سامان دهد. از ديگر اقدامات وي انتشار پول كاغذي براي نخستين‌بار در ايران بود. سخناني از وي در جمع امرا، دبيران و قضات به جا مانده كه اهتمام وي را به عدالت، مردم‌داري و آبادي قلمروش نمايان مي‌سازد.

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد