21 محرم - رحلت شيخ طوسي، مؤسّس حوزه علميه نجف(460 ق)

 

شيخ ابوجعفر محمد بن الحسن طوسي معروف به شيخُ الطّائفه از ستارگان درخشان جهان اسلام در دوره دولت شيعي آل بويه و در سال 385 قمري در خراسان به دنيا آمد. در سال 408 قمري يعني 23 سالگي به بغداد كه مركز بزرگ علوم و فرهنگ اسلاميِ آن زمان بود مهاجرت نمود و تا پايان عمر در عراق ماند. وي مدت پنج سال ازمحضر درس شيخ مفيد مستفيض شد و 23 سال هم از خدمت شاگرد برجسته شيخ مفيد، سيدمرتضي علم‌الهدي(برادر سيد رضي) بهره‏مند گشت. شيخ طوسي پس از استادش سيد مرتضي، در دوران پرآشوب عراق، رياست علمي شيعه را بر عهده گرفت. اين زمان با فروپاشي دولت آل بويه و مسلط شدن دولت سلجوقي بر عراق مصادف بود. كارگزاران دولت سلجوقي به ويژه در عصر وزارت خواجه نظام الملك، به شدت با فرهنگ تشيع مبارزه مي‌كردند.

در اثر آشوب و فتنه‌اي كه در بغداد پديد آمد، خانه و كتابخانه شيخ الطائفه به تاراج رفت و مؤذنان از ذكر «اشهد ان علياً ولي الله» در ماذنه‌ها، منع شدند. شيخ الطائفه بر اين باور بود كه بغداد تا زماني كه اين ذكر مبارك به ماذنه‌ها بازنگردد از آشوب و فتنه آسايش نخواهد يافت. بنابراين در انديشه آن بود تا با يك حركت شگرف، بازهم توجه امت اسلامي را به اميرمؤمنان(ع) جلب كند.

شيخ الطائفه اهل بغداد را به حال خويش واگذارد و با جمعي از شاگردان خود به نجف هجرت كرد. نجف در اين ايام تنها قريه‌اي كوچك بود كه حول بارگاه ملكوتي حضرت امير مؤمنان(ع) شكل گرفته بود. با حضور شيخ الطائفه در اين قريه، نجف به يك حوزه علميه پررونق و شهري باشكوه تبديل شد.

اين حوزه علميه، هم اكنون پس از گذشت هزار سال از آن تاريخ، هنوز يكي از بزرگترين مراكز علمي اسلامي است و جهان اسلام و تشيع را زير چتر منور خود گرفته است. 

شيخ طوسي فقه را با نگارش كتاب "المَبسوُط" وارد مرحله‏اي جديد نمود، ولي دو اثر بسيار مهم ايشان با نام "تَهذيب" و "اِستِبصار" در كنار كتاب "كافي از كليني" و "من لايَحضُرُه الفَقيه از شيخ صدوق" كتب چهارگانه حديث شيعه را تشكيل مي‏دهند. شمار آثار شيخ طوسي به بيش از 50 جلد مي‏رسد كه التِبْيان في تفسير القرآن در 10 جلد، تَلْخيصُ الشّافي، كتابُ الابْواب و... از آن جمله‏اند. گذشته از آثار گرانبها و ارزشمند علمي، دانشوران بزرگي در حوزه درسي شيخ طوسي پرورش يافتند كه شمار آنان را افزون از 300 دانشمند مجتهد نوشته‏اند. شيخ طوسي سرانجام در محرم سال 460 قمري در 76 سالگي به ديار باقي شتافت و در نجف اشرف به خاك سپرده شد.

فیس بوک Facebook فارسی العربی English
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به اداره کل دانش آموختگان جامعة المصطفی العالمیه می باشد